Türkiye AI Otomasyon Maliyet Endeksi: hesaplama yöntemi
Aylık maliyet, yalnızca yapay zekâ API ücretinden oluşmaz. Sunucu, mesajlaşma, entegrasyon, insan kontrolü ve bakım aynı hesapta değerlendirilmelidir. Bu ilk sürüm bir hesaplama yöntemidir; Türkiye geneli ölçülmüş bir fiyat endeksi değildir.
Hesaba hangi giderler girer?
Sabit giderlere barındırma, ücretli iş akışı araçları ve mevcut sisteme eklenen abonelikler girer. Değişken giderlere model çağrıları, mesajlaşma, belge işleme ve tekrar denemeler girer. İlk kurulum bedeli aylık işletim giderinden ayrı gösterilir. Bakım ve insan kontrolünün süresi de maliyet kalemi olarak kaydedilir.
Model kullanımını nasıl hesaplarız?
Model gideri = giriş token sayısı / fiyatlandırma birimi × giriş fiyatı + çıkış token sayısı / fiyatlandırma birimi × çıkış fiyatı. Önbellekli kullanım, ek araçlar ve farklı işleme seçenekleri varsa ayrı satırlarla hesaplanır. Kullanım miktarı tahmin yerine sağlayıcının kullanım raporundan alınır. Yabancı para giderinde kullanılan kurun tarihi ve vergi kapsamı belirtilir.
Açık varsayımlı örnek
Bu örnekteki süreler ve iş hacmi tamamen varsayımsaldır; müşteri ölçümü değildir. Ayda 1.000 talep, manuel işlemde talep başına 5 dakika, otomasyon sonrasında insan kontrolünde 1 dakika varsayalım. Manuel süre 5.000 dakika, kontrol süresi 1.000 dakikadır. Brüt fark 4.000 dakika, yani yaklaşık 66,7 saattir. Bakım ve hata düzeltme süreleri düşüldükten sonra net tasarruf bulunur. Bu süre farkı doğrudan nakit kazanç anlamına gelmez.
Aynı senaryoları karşılaştırma yöntemi
Her model ve araç için aynı belge örnekleri, aynı görev ve aynı başarı ölçütü kullanılmalıdır. Yalnızca başarılı işlerin maliyetini göstermek yerine başarısız denemeler ve insan düzeltmeleri de kaydedilir. Küçük, orta ve yoğun kullanım senaryoları işlem sayısıyla tanımlanır; çalışan sayısı tek başına iş hacmini açıklamaz.
İlk pilotta tutulacak kayıtlar
İşlem tarihi, görev türü, kullanılan model, giriş ve çıkış kullanımı, işlem süresi, başarılı olup olmadığı, insan düzeltme süresi ve toplam ücret tutulur. Müşteri bilgisi yayımlanmaz. Raporlarda anonimleştirilmiş toplamlar kullanılır; örneklem büyüklüğü ve test dönemi açıkça belirtilir.
Endeks ne zaman veri sunacak?
Bu sayfanın ilk sürümü ölçüm protokolünü tanımlar. Gerçek pilotlardan veri toplandığında, kullanılan hizmetlerin tarihli resmi fiyatlarıyla birlikte karşılaştırma tabloları eklenebilir. Sonraki sürümlerde varsayım, resmi tarife ve gerçek ölçüm birbirinden ayrı gösterilecektir. Bir hizmetin fiyatı doğrulanamazsa sayı uydurulmaz; veri eksik olarak işaretlenir.
Kaynaklar
İlk sürüm: hesaplama yöntemi ve açıkça varsayımsal süre örneği. Ölçülmüş fiyat verisi henüz yok.